تبليغاتX
بلسبنه - اکبر رادی - "ایرانی‌ترین نمایش‌نامه‌نویس"
             

گيله‌مرد نمايش ايران

نمايشنامه نويس، مدرس نمايشنامه‌نويسي
تاريخ تولد: ۱۳۱۸رشت
تحصيلات: كارشناسي علوم اجتماعي از دانشگاه تهران

اكبر رادي در روز دهم از مهر ماه سال ۱۳۱۸در رشت پا به عرصه وجود گذاشت. فرزند سوم از يك خانواده شش نفره است.

نام پدرش «حسن» كه با ۹كلاس سواد به زبان هاي فارسي، تركي، فرانسوي و روسي تسلط داشت و در خيابان شاه قنادي و به اتفاق برادرش كارخانه قند ريزي و سخت گرفتار معاملات كه اين موضوع مجالي براي پرداختن به فرزندان را نمي گذاشت. مادر اكبر« ام البنين » زني بي سواد اما با احساس، دانا و شايسته بود رادي چند سال اول زندگي خود را در رفاه نسبي گذراند .

      

چهار سال اول دوران تحصيل خود را در دبستان «عنصري » گذراند اما در سال۱۳۳۹به علت ورشكستگي پدر به تهران آمدند فقر به شدت آن روي خود را به رادي نوجوان نشان داد تا جاي كه براي تهيه نياز هاي اوليه خود دچار سختي فراوان بود.

          

خالق نماشنامه«منجي در صبح نمناك» دو سال آخر ابتدايي را در دبستان «صائب» تهران گذراند و دوره متوسطه را در دبيرستان فرانسوي «رازي» به پايان رساند

    نهم دیماه هزارو سیصدو هشتادو شش

   دومین جایزه‌ی ادبیات نمایشی به‌نام "اكبر رادی"

رادي مي گويد:( در طول تحصيل يك دو سال باطل هم داشتم:  اين كه در مقطع ابتدايي محصل درس نخوان زرنگي بودم و در كتبي امتحانات نهايي حوزه شاگرد اول شدم، سوم دبيرستان بودم، پانزده ساله، كه بر اثر يك بحران شديد روحي، و سردي به درس و مشق و گرايش به مطالعه سه تجديد آوردم و با همان سه تجديد رد شدم ...) رادي يك سال نيز در كنكور پزشكي شركت كرد كه موفق به قبولي در دانشگاه نشد. او در سال ۱۳۳۹در رشته علوم اجتماعي دانشكده ادبيات دانشگاه تهران پذيرفته شد و چهار سال بعد نير در فوق ليسانس همان رشته قبول شد اما در هنگام اخذ پايان نامه درس را به علت فشار زندگي مشترك  رها كرد.

رادي از سال ۱۳۴۰با حكم رسمي معلم شد. علاقه بيش از حد او تئاتر باعث شد تا مطالعات خود را به زمينه ادبيات و تئاتر اختصاص دهد و دو نمايشنامه رونه آبي(۱۳۴۱) با هزينه شخصي و افول(۱۳۴۳)با هزينه گروه طرفه به چاپ رساند.

   

  هنرمندی که به تئاتر ملی جامه عمل پوشاند

استاد اكبر رادي در سال ۱۳۴۱به عضويت گروه ادبي طرفه در آمد كه اعضاي آن را اغلب دانشجويان تشكيل مي دادند كه سوادي انقلابي ادبي را در سر داشتند.

رادي در سال ۱۳۴۴با يكي از هم دنشگاهي هاي خود به نام« حميده عنقا» ازدواج كرد و صاحب دو فرزند پسر به نام هاي آريا و آرش شد. كه فرزند اولش آريا و همسرش هر دو پزشك و آرش فارغ التحصيل رشته كامپيوتر هستند.

اين نمايشنامه نويس همچنين در مقام استاد دانشگاه در مقاطع كارشناسي و كارشناسي ارشد به تدريس دروس نمايشنامه نويسي پرداخت و در سال ۱۳۷۳بازنشسته شد.

  

اولين تجربه جدي رادي در حوزه ي ادبيات داستاني بود به نام « باران» كه در مسابقه داستان نويسي  مجله «اطلاعات جوان » چاپ و ميان بيش از هزار داستان  در سال ۱۳۳۸برنده جايزه اول شد. او در سال ۱۳۳۶اولين نمايشنامه خود به نام« از دست رفته» را به رشته حرير در آورد اما به علت دلخواه نبودن،  آن را هرگز در  ليست آثار خود قرار نداد.

اولين و مهمترين اتفاق زندگي رادي آشنايي او با شاهين سركسيان  به معرفي احمد شاملو در سال ۱۳۳۹بود .

سركسيان كه تسلط كامل بر سيستم استانيسلاوسكي داشت  بعد از خواندن «روزنه آبي» وتحسين فراوان رادي جوان تصميم به اجراي آن گرفت و مصرانه از رادي خواست كه جز نمايشنامه چيز ديگري ننويسد.

دومين اتفاق موثر در زندگي رادي آشنايي او با«جلال آل احمد» است و با اين كه به لحاظ فكري با هم تفاوت زيادي داشتند اما رادي آل احمد و سركسيان را در زندگي خود بسيار پر رنگ  با اهميت بر مي شمارد.

اولين نمايشنامه اي كه رادي خواند «دوشيزه ارلئان» شيلر است، اما بيشترين تاثير را در نگارش از آثار« چخوف» و« ايبسن» گرفته است.

اكثر آثار رادي را نمايشنامه هاي بلند تشكيل مي دهند وتنها چند اثر آخر او كوتاه هستند ديالوگ در آثار رادي بسيار حائز اهميت است و شخصيت پردازي ها بر پايه آن صورت مي پذيرد كه اين مهم ترين خصيصه نمايشنامه نويسي اكبر رادي مي باشد.

        

رادی در آخرین یادداشت، از روزگار خود با عنوان "دوران بی خصلت، بی هویت و بی معنی" یاد کرده است.

 

در پايان بايد خاطر نشان كرد كه استاد اكبر رادي يكي از ماندگار وتاثير گذارتر و تعيين كننده ترين افراد در حيطه هنر هاي نمايشي است و شاخه ادبيات نمايشي در ايران تا حد زيادي مرهون اين نمايشنامه نويس بزرگ است.

از ديگر كارهاي رادي مي‌توان به: نگارش داستان‌هاي بلند «افسانه دريا» و«مسخره»  ۱۳۳۶نمايشنامه «از دست رفته» (چاپ نشده)؛ ۱۳۳۷داستان «باران» و «جاده» مجله «اطلاعات جوانان»؛  ۱۳۳۸داستان «سوءتفاهم» هفته نامه فردوسي؛ ۱۳۳۹داستان «كوچه»۱۳۳۹، نمايشنامه «مسافران ومرگ در پاييز» چاپ در مجله «پيام نوين»۱۳۴۴نمايشنامه «روزنه آبي» ۱۳۴۱به كارگرداني «‌شاهين سركيسيان» ۱۳۴۵، نمايشنامه «مرگ در پاييز» ۱۳۴۹به كارگرداني «عباس جوانمرد» تهران، چاپ مجموعه داستان «جاده» ۱۳۴۹نمايشنامه‌ي «ارثيه ايراني» ۱۳۴۷،نمايشنامه«افول»۱۳۴۳نمايشنامه«صيادان» اشاره کرد و از ديگر نمايشنامه‌هاي او مي‌توان از «لبخند باشكوه آقاي گيل»، «در مه بخوان»، «آهسته با گل سرخ»، «منجي در صبح نمناك»، «هاملت با سالاد فصل» ،«آميز قلمدون، «شب روي سنگ‌فرش خيس»، «آهنگ هاي شكلاتي»، «پايين گذر سقاخانه» و...، نام برد

اکبر رادي، نمايشنامه نويس برجسته ايرانی بامداد روز پنجم دی ماه در بيمارستان پارس به علت بيماری سرطان مغز استخوان در سن ۶۸ سالگی درگذشت.

      ۱۳۸۶/۱۰/۰۷

روحش شاد یادش گرامی.

نوشته شده در دوشنبه دهم دی 1386ساعت 9:15 توسط رهنما| |