بندر انزلی مهم‌ترین بندر شمالی ایران در ۳۵ کیلومتری شمال غربی رشت قرار گرفته هرچند بسیاری از گردشگران هر سال از این بندر دیدار می کنند اما کمتر کسی می داند چرا این بندر سال های طولانی انزلی خوانده شده است. نخستین و شایع‌ترین وجه تسمیه بندر انزلی حاکی از آن است که دو برادر ترکمن به نام‌های غازان و انزان یا انزال به این ناحیه رفته و یکی از آنها بخشی از این منطقه را به نام خودش که به مرور زمان «انزلی» خوانده شد و دیگری در بخشی دیگر آنجا را به نام خودش «غازیان» ‌نامید. عده‌ای دیگر نام انزلی را از طایفه‌ای به نام «انزان»‌ مشتق می‌دانند و معتقدند که از روزگاران پیشین طایفه‌ای به نام «انزان»‌ به کنار دریای خزر کوچ و مقدمات ایجاد این شهر را فراهم کرده‌اند. همچنین عده‌ای معتقدند که «انزلی»، از کلمه نزول گرفته شده و منظور از آن ورود کشتی‌ها و مسافران به این مکان بوده است. نامگذاری دیگر حاکی از آن است که قشونی از عرب به منظور جنگ با بابک خرمدین از این ناحیه به طرف اردبیل می‌رفتند و فرمانده آنها وقتی به این محل رسید، برای استراحت به نفراتش گفت:‌ «انزل، یعنی فرود آیید به این ترتیب این کلمه بر این شهر و این مکان ماندگار شد.» معتمدان محلی در بندر انزلی معتقدند، روس‌ها انزلی را در واقع «زن زلی»، می‌نامند که به روسی قدیم به معنای «بمان» و «توقف کن» است که با معنی «انزل» فرود آی، یکی است. همچنین در متون گرجی، انزلی را «زنزلی» نوشته‌اند. صاحب‌نظران می‌گویند: «زنزلی»، به زبان گرجی به معنی «چشم‌تنگ» است و در حال حاضر شهری به نام «زنزلی»، در نزدیکی دلتای ولگا و آستاراخان شوروی سابق وجود دارد. همچنین معتقدند در گذشته، انزلی محل روییدن «لی»، و «سوف» بوده که هر دو از گیاهان کناردایی هستند. از این رو به این محل «هنزرلی»، می‌گفتند که به مرور زمان به انزلی تبدیل شده‌ است. برخی دیگر از صاحب‌نظران اعتقادات دیگری دارند و می‌گویند: «انزل = انزر = انجر = انگر» به معنی «لنگر»، است و این واژه صنعتی برای پهنه آبی که راه رشت را از طریق آب بر همه اراضی ساحلی صومعه‌سرا، نرگستان، ضیابر، گسکران و تولم به یکدیگر ارتباط می‌داد. وجه تسمیه این پهنه آبی امروزه، مرداب انزلی و تالاب انزلی نامیده می‌شود.

 تالاب انزلی

تالاب انزلی در حدود ۴۰کیلومتری شمال رشت و در جنوب غربی شهرستان انزلی و دریای خزر قرار دارد. وسعت این تالاب فصول زمستان و بهار به علت افزایش بارندگی به حدود ۱۲۰کیلومتر مربع می رسد و در تابستان و پاییز به حدود ۸۰کیلومتر تقلیل می باید. تالاب انزلی که یک تالاب بین المللی است؛ زیستگاه مناسبی برای برای آبزیان و پرندگان مهاجر به شمار می آید. علاوه بر این؛ تالاب انزلی محل تخم ریزی ماهیان به ویژه ماهیان سفید بوده و در مجموع با توجه به زیبایی های چشمگیر خود می تواند به عنوان اکوسیستم آبی-طبیعی، گردشگران زیادی را به خود جلب کند.

 دیدنیهای انزلی

  مرداب انزلی :

مهمترين و جالب‌ترين نقطه شهر انزلي‌، تالاب آن است. مرداب بین المللی انزلی، زیباترین و بزرگترین مرداب دنیا است که از نظر زیست محیطی ، سیاحتی و اقتصادی اهمیت دارد. تالاب انزلی سواحلی پوشیده از نیزار و گلهای دریایی رنگارنگ و نیلوفر دارد و قایقرانی و اسکی ، شکار ، ماهیگیری و گردش با قایق از تفریحات رایج در آن است. وسعت آن ۲۸۰کیلومتر مربع می باشد.

 دریا کنار :

ساحل دریا به طول ۳۵کیلومتر مکان دل انگیزی جهت آب تنی و آفتاب گیری است.  آنچه سواحل انزلي را از سواحل ديگر درياي مازندران متمايز مي‌‌سازد، عمومي‌‌بودن سواحل آن است كه در دسترس همگان قرار دارد، در حالي كه ساير سواحل درياي خزر مورد دخل و تصرف بخش خصوصي قرار گرفته و مسافران محترم بايد از پشت ديوارهاي بلند و ويلاهاي اختصاصي به دریا بنگرند. سواحل ماسه‌اي انزلي از روزگاران گذشته همواره در مقاطع مختلف سال پذيراي انبوه مسافران بوده است.

پلهای غازیان و انزلی :

بههمراه پل انزلی در سال ۱۳۱۶شمسی توسط مهندسین آلمانی ساخته شده است . دریا از روی این پل بزرگ ، جلوه زیبایی دارد.

مناره :

برج ساعت انزلی واقع در محوطه پشتی بازار سپه ( میدان انزلی ) که قدمت آن به سال ۱۸۱۵میلادی می رسد ، 28 متر ارتفاع دارد و به منزله فانوس دریایی بوده است که در ساحل انزلي و در دل دريا مشاهده مي‌‌شود. این فانوس در سال ۱۲۳۰تا ۱۲۳۴هجري قمري در زمان حكومت ناصرالدين شاه توسط خسروخان گرجي حاكم وقت ساخته شده.

موزه :

 کاخ میان پشته در سال ۱۳۱۲شمسی ساخته شده و دارای ۱۱اتاق و یک سالن پذیرایی و چهار سرویس حمام و دستشویی با نمای بسیار زیباست. این کاخ در حال حاضر موزه نظامی می باشد و انواع سلاحهای گرم و سرد از زمان صفویه تا کنون در معرض دید عموم است.

 شنبه بازار : 

 بازار محلی با قدمت بیش از ۱۰۰سال، در روزهای شنبه هر هفته برگزار می شود و محل فروش انواع محصولات و غذاهای محلی است.

بازارچه مرزی :

بازارهای معروف به بازار روسی عبارتند از گیلار ، کاسپین ، پردیس و سنگاچین .

دهکده ساحلی :  

مجتمع مسکونی و ویلایی دهکده ساحلی در ورودی شرقی انزلی واقع شده است و دارای ۵۰سوئیت ، ۲۵آلاچیق و... با قابلیت اسکان صدها نفر می باشد. این مجتمع دارای رستوران، فروشگاه، پارک ، مسجد ، منطقه شنای برادران و خواهران، زمینهای ورزشی ، ویلاهای ساحلی و ... می باشد.

مجتمع تفریحی طرح دریا :

مناطق ویژه و مجهز طرح شنا مخصوص خواهران و برادران در خیابان پاسداران ، ساحل قو و نیز جنب هتل سفیدکنار قرار دارد که مجهز به انواع خدمات رفاهی، نجات غریق ، اسکله قایقرانی ،مرکز خرید و غیره می باشند.

منابع:  وارش - گاه نامه وارش -گردشگری- وکیپدیا-قوی سپیدخزری